Küçükefendi Feyziye Camii

Özet

Fatih ilçesi'nde, Koca Mustafa Paşa'da, Ha¬cı Hamza Mahallesi'nde güneyde Merdivenli Çeşme Sokağı, batıda Hoca Kadın Sokağı ve kuzeyde Hacı Evhat Sokağı'nın sınırladığı yapı adası yer alır.

Bilgi

Külliyenin esasını oluşturan cami-tekke nedeniyle daha çok Feyziye Camii, Kü¬çük Efendi, Feyzullah Efendi ya da Feyzî Tekkesi olarak da tanınmıştır. Tevhidhanesi kagir, meşrutahanesi ahşap Nakşi tekkesidir.(İşli,s.61)
Külliyenin çekirdeği, Ayasofya vaizi ve reisülkurra Feyzullah Şükrü Efendi (ö. 1814) tarafından 19. yy'ın başlarında kurulan cami-tekkedir. Halvetîliğin Sünbülî koluna bağlı olan bu tekkede Feyzullah Efendi' nin oğlu, "Küçük Efendi" lakabıyla tanınan Mehmed Abdürreşid Efendi (ö. 1837) postnişinlik yapmıştır. Kaynaklarda tespit edi¬lebilen son şeyhi, 1890'larda meşihat ma¬kamında bulunan Nesib Efendi'dir.(Tanman 1994, s.150,Tanman 1965, s.465))

Şeyh Mehmed Abdürreşid Efendi tara¬fından 1825'te tekkenin yeniden inşa etti¬rildiği, bu arada cami-tevhidhaneye iki kü¬tüphanenin eklendiği, II. Mahmud (H.1808/M.1839) tarafından da çevre duvarları¬nın kısmen yenilenerek buraya bir çeşme yaptırıldığı bilinmektedir. Yapı, muhteme¬len aynı tarihte inşa edilmiş olan selam¬lık derviş hücreleri kanadı ve 1835'te Ha¬tice Hanım adında bir hayırseverin ilave ettirdiği çeşme ile ufak bir külliye niteliği¬ni kazanmıştır. Külliyenin cami-tevhidhanesi, 1925'ten itibaren yalnızca cami ola¬rak kullanılmış, 1957'de meydana gelen bir yangında iç aksamı ile özgün ahşap kubbesi ve çatısı harap olmuş, daha son¬ra aslına az çok sadık kalınarak tamir edil¬miştir.(Tanman 1994, s.150)

II. Mahmud Çeşmesi'ni barındıran batı kesimi, kütüphane ile aynı eksende¬dir. Arsanın kuzeydoğu köşesinde selam¬lık mekânları ile derviş hücrelerini içeren bina yer alır. Söz konusu bina ile çeşme arasında şadırvan avlusuna açılan cümle kapısı ile pencereler sıralanır. Avlunun or¬tasında küçük bir şadırvan, çevre duvarı¬nın iç yüzünde, pencerelerin arasında ab-dest muslukları yer almaktadır.
Arsanın güneybatı köşesinde su haznesi yükselir. Muhtelif yerlerde, merdivenlerle inilen üç tahtani birim vardır. Bizans döneminden kalma olduğu anlaşılan bu mekânlardan cami-tevhidhanenin kuzeydoğu köşesine yakın olanı, Hatice Hanım Çeşmesi tarafın¬dan işgal edilmiş; batısında yer alan, soğuk hava deposu; arsanın güneydoğu kesimin¬de bulunan ise çilehane olarak değerlen¬dirilmiştir. Hazire, biri büyük diğeri küçük iki kesime ayrılmıştır. Büyük kesim cami-tevhidhanenin doğu ve güneydoğu yönle¬rinde, Küçük Efendi'nin gömülü olduğu küçük kesim kütüphane ile çevre duvarı arasında yer almaktadır. Biri hazirenin içinde, biri şadırvan avlusunda, biri de kü¬tüphanede olmak üzere üç adet kuyu ye almaktadır.

Proje Galeri